Groch zamiast zboża

Żywienie 0 83 19 min. 35 sek. 100%

Na przełomie drugiej i trzeciej dekady XXI wieku rynek karm dla psów przeszedł jedną z najciekawszych rewolucji składnikowych w swojej historii. Pod wpływem trendów żywieniowych zapożyczonych z dietetyki ludzkiej - a zwłaszcza rosnącej popularności diet bezglutenowych i "paleo - producenci karm masowo zaczęli eliminować zboża z receptur, zastępując je grochem, soczewicą, ciecierzycą, fasolą i ziemniakami. Na opakowaniach dumnie zagościł napis "grain-free, a opiekunowie psów, przekonani że robią swoim pupilom przysługę, sięgali po te produkty coraz chętniej. Tyle że nikt nie spodziewał się, że ta pozornie niewinna zmiana składnikowa wywoła jedną z poważniejszych kontrowersji weterynaryjnych ostatnich dekad.

Jak groch trafił do miski

Zboża - ryż, kukurydza, pszenica, owies - od dziesięcioleci stanowiły podstawowe źródło węglowodanów w suchych karmach komercyjnych. Pełnią w procesie ekstruzji (wytwarzania granulatu) rolę nie tylko odżywczą, ale i technologiczną: skrobia zbożowa nadaje krokietom strukturę, spoistość i trwałość. Kiedy producenci postanowili zrezygnować z ziaren, musieli znaleźć zastępczy surowiec, który dostarczy skrobię i białko roślinne w porównywalnych ilościach. Groch (Pisum sativum) i inne rośliny strączkowe okazały się do tego celu niemal idealne - są tanie, bogate w białko i skrobię, dobrze się przetwarzają i pozwalają zadeklarować na etykiecie wyższą zawartość białka ogólnego. W 2017 roku groch znajdował się już w składzie 51% suchych karm dla psów dostępnych na rynku amerykańskim, ciecierzyca w 23%, a soczewica w 14% ¹ .

Sama idea nie była z gruntu absurdalna. Rośliny strączkowe to wartościowe źródło aminokwasów, błonnika i minerałów. Problem polegał na tym, że zastąpienie zbóż strączkowymi nie było drobną modyfikacją receptury - w wielu karmach strączkowe stały się dominującym składnikiem, wypierając nie tylko zboża, ale pośrednio zmniejszając też udział surowców zwierzęcych. Zanim diety tego typu zdobyły dużą popularność, brakowało solidnych, długoterminowych badań oceniających skutki zdrowotne tak szerokiego zastąpienia zbóż strączkowymi u psów karmionych nimi przez wiele miesięcy lub lat.

Serca, które zaczęły słabnąć

W lipcu 2018 roku amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) ogłosiła rozpoczęcie dochodzenia w sprawie rosnącej liczby przypadków kardiomiopatii rozstrzeniowej (DCM) u psów karmionych określonymi dietami komercyjnymi, wśród których często powtarzały się receptury bezbożowe i bogate w strączkowe ² . DCM to poważna choroba, w której mięsień sercowy słabnie, komory serca powiększają się, a zdolność pompowania krwi stopniowo zanika. U wielu ras dużych - dobermanów, dogów niemieckich, bokserów - DCM ma podłoże genetyczne i jest stosunkowo dobrze znana kardiologom weterynaryjnym. Tym razem jednak choroba pojawiała się u ras, u których wcześniej praktycznie jej nie obserwowano: golden retrieverów, labradorów, mieszańców, a nawet buldogów ³ ⁴ .

Do listopada 2022 roku FDA otrzymała 1382 zgłoszenia przypadków DCM potencjalnie związanej z dietą ¹ . Analiza etykiet karm, które jadły chore psy, ujawniła uderzający wzorzec: ponad 91% produktów było oznaczonych jako bezbożowe, a 93% zawierało groch lub soczewicę wśród głównych składników. Ziemniaki występowały w 42% tych karm. Żadne pojedyncze źródło białka zwierzęcego nie dominowało - karmy zawierały kurczaka, jagnięcinę, rybę, kangura, bizona czy kaczkę w różnych konfiguracjach ¹ ² .

Warto podkreślić, że te liczby pochodzą z dobrowolnego systemu zgłoszeń, więc prawdopodobnie nie odzwierciedlają pełnej skali zjawiska. Diagnoza DCM wymaga badania echokardiograficznego, które nie jest rutynowo wykonywane, a weterynarze - zwłaszcza po pandemii - nie zawsze mieli czas na składanie raportów do FDA ⁵ .

Groch pod lupą - analiza metabolomiczna żywności

Kluczową pracą, która przybliżyła naukowców do zrozumienia mechanizmu, było badanie zespołu Smith i współpracowników z Tufts University, opublikowane w 2021 roku w "Scientific Reports" ⁶ . Badacze zastosowali rodzaj analizy metabolomicznej stosowanej do żywności - porównując profile biochemiczne dziewięciu karm powiązanych z DCM z dziewięcioma karmami tradycyjnymi.

Wyniki okazały się wymowne. Analiza zidentyfikowała 88 związków biochemicznych, których stężenie było istotnie wyższe w karmach powiązanych z DCM, oraz 23 związki, których stężenie było niższe. W modelu zastosowanym przez autorów obie grupy karm można było odróżnić z bardzo wysoką trafnością na podstawie niewielkiej liczby związków, co pokazało, że różnice między nimi były na poziomie biochemicznym wyraźne ⁶ . Spośród składników najsilniej różnicujących obie grupy diet szczególnie wyraźnie zaznaczał się groch, który korelował z profilem związków częściej występujących w dietach powiązanych z DCM, choć autorzy nie traktowali tego jako dowodu, że sam groch jest bezpośrednią przyczyną problemu ⁶ . Związki te obejmowały głównie aminokwasy, ich pochodne oraz ksenobiotyki i związki roślinne.

Autorzy zastrzegali jednak wyraźnie, że badanie nie dowodzi związku przyczynowego. Pozycja składnika na etykiecie nie mówi o jego dokładnej ilości w produkcie, a różne frakcje grochu (groch cały, białko grochowe, skrobia grochowa, błonnik grochowy) były klasyfikowane jednakowo, mimo że mogą mieć odmienne działanie ⁶ .

Co mówi eksperyment na żywych psach?

Jednym z nielicznych randomizowanych badań żywieniowych w tej dziedzinie była praca Bakke i współpracowników z Waltham Petcare Science Institute (Mars Petcare), opublikowana w 2022 roku ⁷ . Zdrowe, dorosłe labradory karmiono przez 30 dni dietą bezbożową zawierającą 60% strączkowych (20% grochu łuskanego i 40% soczewicy) lub dietą kontrolną. Już po miesiącu u psów na diecie strączkowej zaobserwowano postępujący spadek liczby czerwonych krwinek, hiperfosfatemię oraz zmiany w markerach związanych z metabolizmem tauryny - czyli zestaw zmian, który częściowo przypominał niektóre obserwacje opisywane wcześniej u psów z podejrzeniem dietozależnej DCM ⁷ .

To ważne ustalenie, bo sugerowało, że zmiany metaboliczne mogą pojawiać się szybko - znacznie szybciej niż kliniczne objawy kardiomiopatii, która rozwija się zazwyczaj po wielu miesiącach lub latach karmienia dietą bezbożową.

Z drugiej strony, badanie Morris i współpracowników z Hills Pet Nutrition, trwające 18 miesięcy i opublikowane w 2025 roku, przyniosło nieco inne wyniki ⁸ . W randomizowanym, podwójnie zaślepionym badaniu 60 zdrowych psów karmiono jedną z czterech zbilansowanych diet o różnych profilach składnikowych: bezbożową z ziemniakami i grochem, zbożową z grochem i błonnikiem grochowym, zbożową bez grochu i ziemniaków oraz bezbożową z ziemniakami. Po 18 miesiącach żadna z diet nie wywołała klinicznie istotnych zmian w funkcji serca ani w stężeniu tauryny ⁸ . Autorzy zwracali uwagę, że w warunkach tego 18-miesięcznego badania sama obecność grochu lub brak zbóż nie przełożyły się na jednoznaczny obraz klinicznej szkody sercowej, co sugeruje, że znaczenie może mieć nie pojedynczy składnik, lecz całościowa jakość i bilans receptury; warto jednak zaznaczyć, że interpretacja tej pracy stała się później przedmiotem krytycznej dyskusji naukowej ⁸ .

Nawet zdrowe psy mają zmienione serca

Jednym z najbardziej niepokojących ustaleń ostatnich lat jest to, że subkliniczne zmiany sercowe można wykryć nawet u psów, które wyglądają na zupełnie zdrowe. Owens i współpracownicy z Oregon State University przeprowadzili w 2023 roku przekrojowe badanie porównujące parametry echokardiograficzne i biomarkery sercowe u zdrowych psów karmionych dietami nietradycyjnymi (bogatymi w strączkowe) i tradycyjnymi ¹² . Wyniki sugerowały, że psy na dietach nietradycyjnych miały przeciętnie niższe wskaźniki funkcji skurczowej serca i większe objętości lewej komory niż psy karmione dietami tradycyjnymi, choć były to nadal obserwacje przekrojowe, a nie dowód przyczynowości ¹² . Różnice te nie powodowały jeszcze objawów klinicznych, ale mogły wskazywać na wczesne, subkliniczne odchylenia w pracy serca wymagające dalszej obserwacji ¹² .

Podobne obserwacje poczyniono u Irish Wolfhoundów - rasy i tak predysponowanej genetycznie do problemów sercowych. W retrospektywnym badaniu Coppinger i współpracowników z 2024 roku, obejmującym 97 wilczarzy irlandzkich badanych na wystawach psów, osobniki karmione dietami o wysokiej zawartości strączkowych częściej wykazywały przedwczesne skurcze komorowe (VPC) w porównaniu z psami na dietach niskostrączkowych ¹³ . Dodatkowe skurcze komorowe mogą być sygnałem wymagającym dalszej oceny kardiologicznej, zwłaszcza w rasie już predysponowanej do problemów sercowych, choć same w sobie nie przesądzają jeszcze o rozwoju DCM ¹³ .

Te wyniki sugerują, że DCM powiązana z dietą nie pojawia się nagle - jest raczej końcowym etapem stopniowego procesu, w którym serce powoli traci wydolność. Owens i współpracownicy postulowali wręcz, że psy karmione dietami wysokostrączkowymi powinny być rutynowo badane echokardiograficznie w celu wczesnego wykrywania zmian ¹² . To propozycja radykalna - echokardiografia jest badaniem kosztownym i wymagającym specjalisty - ale świadczy o powadze, z jaką kardiologowie weterynaryjni traktują ten problem.

Odwracalność - nadzieja w zmianie diety

Jednym z najbardziej obiecujących ustaleń w całej tej historii jest to, że DCM powiązana z dietą wydaje się przynajmniej częściowo odwracalna. Prospektywne badanie Freeman i współpracowników z 2022 roku objęło 60 psów z DCM i 16 psów z subklinicznymi nieprawidłowościami sercowymi ⁴ . U psów, które wcześniej jadły diety nietradycyjne (bogate w strączkowe) i zostały przestawione na diety tradycyjne (zbożowe), zaobserwowano istotną statystycznie poprawę parametrów echokardiograficznych, w tym frakcji skracania, będącej wskaźnikiem funkcji skurczowej serca. Psy z subklinicznymi zmianami - prawdopodobnie reprezentujące wcześniejsze stadium choroby - również poprawiały się po zmianie diety ⁴ .

Analogiczne wyniki uzyskano w retrospektywnym badaniu Freid i współpracowników: zmiana diety u psów z DCM, które wcześniej jadły karmy nietradycyjne, wiązała się ze znaczącym wydłużeniem mediany czasu przeżycia, a u części psów doszło do pełnej remisji choroby ⁹ . U pit bulli z DCM karmionych dietami nietradycyjnymi zmiana diety również prowadziła do poprawy parametrów echokardiograficznych ¹⁰ .

Te wyniki kontrastują z genetyczną postacią DCM, która jest przewlekła i nieodwracalna, co sugeruje, że mamy do czynienia z odrębnym mechanizmem patologicznym - najprawdopodobniej o podłożu żywieniowym.

Tauryna - trop, który się nie do końca potwierdził

Naturalnym podejrzanym od początku była tauryna. To aminokwas (a ściślej - kwas aminosulfonowy), którego niedobór u kotów w latach 80. XX wieku okazał się przyczyną epidemii DCM w tej populacji - przełomowe odkrycie Pion i współpracowników z 1987 roku zrewolucjonizowało żywienie kotów ³ . Czy u psów mogło dojść do czegoś podobnego?

Hipoteza miała logiczne podstawy. Rozpuszczalny błonnik grochu i innych strączkowych wiąże kwasy żółciowe, w tym kwas taurocholowy, potencjalnie zmniejszając biodostępność tauryny. Fermentacja bakteryjna w jelicie grubym, stymulowana przez oligosacharydy strączkowych (głównie rafinozę i stachozę), mogłaby dodatkowo zwiększać katabolizm kwasów żółciowych i wyczerpywać pule tauryny ¹ ⁸ . Badanie Bakke i współpracowników wykazało spadek stężenia tauryny w moczu u psów karmionych dietą bogatą w strączkowe ⁷ .

Jednak w wielu przypadkach klinicznego DCM powiązanego z dietą stężenia tauryny we krwi pozostawały w normie ⁴ ³ . W badaniu Freeman i współpracowników z 2022 roku stężenia tauryny nie różniły się istotnie między psami z DCM karmionymi dietami nietradycyjnymi a tymi na dietach tradycyjnych ⁴ . Co więcej, niektóre psy poprawiały się po samej zmianie diety, bez suplementacji tauryny, a inne - mimo suplementacji - nadal chorowały. Tauryna pozostaje jednym z ważnych tropów badawczych, ale obecne dane sugerują, że sama nie wyjaśnia całego zjawiska i nie tłumaczy wszystkich przypadków DCM powiązanej z dietą ⁴ ⁷ .

Nie tylko psy - koty też pod znakiem zapytania

Choć zdecydowana większość doniesień dotyczy psów, problem może obejmować także koty. Do lipca 2020 roku ponad 20 kotów z podejrzeniem DCM powiązanej z dietą zostało zgłoszonych do FDA ² . To pozornie niewielka liczba, ale trzeba pamiętać, że DCM u kotów była już raz rozwiązana - po odkryciu Pion i współpracowników w 1987 roku producenci zwiększyli zawartość tauryny w karmach i choroba niemal zniknęła z gabinetów kardiologicznych ³ . Jej ponowne pojawianie się jest więc samo w sobie niepokojące.

Karp i współpracownicy z Tufts University przeprowadzili w 2022 roku ankietę wśród dyplomowanych kardiologów weterynaryjnych i retrospektywny przegląd 37 przypadków kociego DCM ¹⁴ . Piętnaście procent ankietowanych kardiologów zgłosiło subiektywne wrażenie wzrostu liczby diagnozowanych przypadków DCM u kotów w ciągu poprzednich dwóch lat. Co istotne, spośród 37 kotów objętych analizą 38% jadło diety o wysokiej zawartości grochu i soczewicy w momencie diagnozy. Niedobór tauryny był rzadki - tylko u 15% kotów, u których oznaczono jej stężenie, stwierdzono wartości poniżej normy. Najbardziej wymowny był jednak inny wynik: koty karmione dietami bogatymi w strączkowe, u których zmieniono karmę po diagnozie, przeżywały istotnie dłużej niż koty na tych samych dietach, u których karmy nie zmieniono ¹⁴ .

To wstępne dane, oparte na małej próbie i retrospektywnym designie badania, ale wpisują się w ogólny wzorzec obserwowany u psów. W 2024 roku opublikowano również opis przypadku kota z DCM niezwiązaną z niedoborem tauryny, u którego zmiana diety i leczenie kardiologiczne przyniosły ponad rok względnej stabilizacji - przeżywalność porównywalna z obserwowaną u psów po zmianie diety ¹⁵ . Mikroskopia elektronowa serca tego kota ujawniła liczne mitochondria o nieprawidłowej wielkości i strukturze oraz ciałka blaszkowate i wakuole autofagiczne - zmiany wskazujące na zaburzenia metabolizmu energetycznego komórek mięśnia sercowego.

Wątek koci jest o tyle istotny, że karmy bezbożowe dla kotów również masowo zawierają strączkowe - w 2017 roku groch znajdował się w składzie 46% suchych karm dla kotów ⁵ . Jeśli u kotów istnieje podobny mechanizm jak u psów, problem może być niedoszacowany, ale na dziś dane dla kotów są znacznie skromniejsze i dużo mniej rozstrzygające niż dane dotyczące psów ¹⁴ ¹⁵ .

Od analizy składu karm do zmian metabolicznych w organizmie psa

Analiza metabolomiczna Smith i współpracowników ⁶ odpowiedziała na pytanie, czym różnią się karmy powiązane z DCM od karm tradycyjnych na poziomie molekularnym. Naturalnym następnym krokiem było sprawdzenie, czy te same różnice pojawiają się w organizmach psów jedzących te karmy. W 2022 roku ten sam zespół badawczy opublikował kolejne badanie metabolomiczne - tym razem porównujące profile metaboliczne w osoczu psów z DCM karmionych dietami nietradycyjnymi, psów z DCM na dietach tradycyjnych oraz zdrowych psów kontrolnych ¹⁶ .

Wyniki przyniosły częściowe potwierdzenie wcześniejszych ustaleń. U psów z DCM na dietach nietradycyjnych stwierdzono 17 metabolitów różniących się istotnie w porównaniu z psami z DCM na dietach tradycyjnych, w tym zaburzenia w metabolizmie lipidów i aminokwasów. Co ciekawe jednak, tylko trzy z tych metabolitów pokrywały się ze związkami zidentyfikowanymi wcześniej jako charakterystyczne dla karm powiązanych z DCM ¹⁶ . To oznacza, że związek między składem karmy a zmianami metabolicznymi u psa jest bardziej złożony niż prosta relacja "co jest w karmie, to trafia do krwi". Organizm psa przetwarza, metabolizuje i modyfikuje związki pochodzące z diety, tworząc zupełnie nowe profile metaboliczne.

Interesującym tropem okazały się też zmiany obserwowane po zmianie diety. Adin i współpracownicy wykazali, że po 12 miesiącach od przestawienia psów z diety bezbożowej na zbożową, wyjściowe różnice metabolomiczne (46 metabolitów wyższych i 82 niższych w grupie bezbożowej) ulegały dramatycznej redukcji - pozostawało zaledwie 6 podwyższonych i 11 obniżonych metabolitów ¹ . Wśród zidentyfikowanych zmian znaleziono metabolity o nieznanej dotąd funkcji - w tym związek oznaczony jako X-25419, którego stężenie było ponad sześciokrotnie wyższe u psów na diecie bezbożowej ¹ . Takie nienazwane metabolity mogą okazać się kluczowe dla zrozumienia mechanizmu choroby, ale na razie nie wiemy nawet, czym dokładnie są.

Hipotezy i niewiadome

Jeśli nie sama tauryna, to co? Obecny stan wiedzy pozwala sformułować kilka hipotez, ale żadna nie została ostatecznie potwierdzona.

Jedną z nich jest wpływ strączkowych na mikrobiotę jelitową i metabolizm kwasów żółciowych. Wysoka zawartość amylopektyny, oligosacharydów i nierozpuszczalnego błonnika o wysokiej masie cząsteczkowej, charakterystyczna zwłaszcza dla grochu, może zaburzać wchłanianie składników odżywczych kluczowych dla metabolizmu sercowego ¹ . Badanie porównujące diety na bazie grochu i soczewicy u psów rasy beagle wykazało, że to dieta grochowa - a nie soczewicowa - pogarszała funkcję serca i obniżała strawność makroskładników ¹ .

Inna hipoteza dotyczy niedoborów witamin z grupy B, które w analizie metabolomicznej występowały w niższych stężeniach w karmach powiązanych z DCM. Witaminy B6 i B12 są kofaktorami syntezy karnityny i tauryny, więc ich niedobór mógłby pośrednio wpływać na metabolizm sercowy ⁶ ¹ .

Wreszcie, nie można wykluczyć, że pewne związki roślinne obecne w strączkowych (ksenobiotyki, saponiny, lektyny, inhibitory proteaz) mogą w wysokich stężeniach wykazywać bezpośredni efekt kardiotoksyczny - ale ta hipoteza pozostaje na razie spekulacją ⁶ .

Zespół z Tufts University, kierowany przez Lisę Freeman, podsumowuje obecny stan wiedzy ostrożnie: jedną z najczęściej powtarzających się cech diet zgłaszanych w przypadkach DCM jest wysoki udział grochu, soczewicy i innych strączkowych, ale konkretny mechanizm pozostaje nieznany, a związek przyczynowy nie został ostatecznie udowodniony ⁵ . Podkreślają jednak, że "mamy jeszcze wiele do zbadania".

Kto za tym stoi - o konflikcie interesów słów kilka

Uczciwe omówienie tej sprawy wymaga wspomnienia o kontekście finansowym badań. Znaczna część kluczowych prac - w tym badania zespołu Freeman z Tufts - była częściowo finansowana przez Nestlé Purina PetCare, a autorzy deklarowali powiązania z wieloma koncernami produkującymi tradycyjne karmy zbożowe ⁴ ⁶ . Badanie Bakke i współpracowników przeprowadzono w Waltham Petcare Science Institute należącym do Mars Petcare, a wszyscy autorzy byli pracownikami tej firmy ⁷ . Z kolei 18-miesięczne badanie Morris pochodziło z Hills Pet Nutrition ⁸ .

Nie oznacza to automatycznie, że wyniki tych badań są niewiarygodne - konflikty interesów są w badaniach żywieniowych (i ludzkich, i weterynaryjnych) powszechne, a same prace przeszły recenzję naukową i zostały opublikowane w renomowanych czasopismach. Warto jednak mieć świadomość, że producenci tradycyjnych karm zbożowych mają ekonomiczny interes w wykazaniu, że zboża są bezpieczne, a strączkowe - problematyczne. Ideałem byłoby wieloletnie, niezależne badanie porównujące diety z różną zawartością strączkowych, ale jak zauważyła Marion Nestle (badaczka polityki żywnościowej, nie mylić z koncernem Nestlé): przemysł nie ma motywacji do finansowania badania, które mogłoby podważyć jego produkty ¹¹ .

Co z tego wynika dla opiekuna psa?

FDA po aktualizacji z grudnia 2022 roku poinformowała, że kolejne komunikaty w tej sprawie będzie publikować wtedy, gdy pojawią się istotne nowe dane naukowe ² . Nie ustalono jednoznacznego związku przyczynowego między konkretnymi składnikami a DCM. Jednocześnie dowody epidemiologiczne, kliniczne i biochemiczne wskazują na wyraźną korelację między dietami o wysokiej zawartości strączkowych a ryzykiem kardiomiopatii, szczególnie gdy strączkowe stanowią dominujący składnik karmy.

Co istotne, sam groch czy soczewica nie są z natury szkodliwe dla psów - problem wydaje się dotyczyć ich nadmiernej ilości i dominującej pozycji w recepturze. Pies karmiony zbilansowaną karmą zawierającą umiarkowaną ilość strączkowych prawdopodobnie nie jest zagrożony. Sygnały ostrzegawcze budzą przede wszystkim te receptury, w których różne frakcje strączkowych - takie jak groch, białko grochowe, skrobia grochowa czy błonnik grochowy - pojawiają się wysoko i wielokrotnie w składzie, co może wskazywać na ich bardzo duży łączny udział w formule ⁵ .

Obecna wiedza każe więc podchodzić do karm bezbożowych z ostrożnością, ale bez uproszczeń i bez paniki. Najważniejszym wnioskiem z całej tej historii jest to, że modne hasła marketingowe - takie jak grain-free, natural czy holistic - nie są same w sobie gwarancją jakości ani bezpieczeństwa, a każda większa zmiana formulacji powinna być oceniana na podstawie długoterminowych danych żywieniowych i klinicznych ² ⁵ ⁸ . Obecne dane nie pokazują, by samo usunięcie zbóż przynosiło większości psów korzyść zdrowotną. Problemem nie wydaje się samo hasło grain-free, lecz źle rozumiana lub źle zbilansowana formulacja - zwłaszcza wtedy, gdy strączkowe występują w niej w bardzo dużym udziale ² ⁸ .

Bibliografia

Mornard L, Brasileiro ACM, Marcondes-Santos M. Role of Diet as a Predisposing Factor for Dilated Cardiomyopathy in Dogs: A Narrative Review. Veterinary Sciences. 2025;12(11):1106. doi:10.3390/vetsci12111106
U.S. Food and Drug Administration. FDA Investigation into Potential Link between Certain Diets and Canine Dilated Cardiomyopathy. Aktualizacja z grudnia 2022. Dostęp: 18 marca 2026. https://www.fda.gov/animal-veterinary/outbreaks-and-advisories/fda-investigation-potential-link-between-certain-diets-and-canine-dilated-cardiomyopathy
Freeman LM, Stern JA, Fries R, Adin DB, Rush JE. Diet-associated dilated cardiomyopathy in dogs: what do we know? Journal of the American Veterinary Medical Association. 2018;253(11):1390-1394. doi:10.2460/javma.253.11.1390
Freeman L, Rush J, Adin D, et al. Prospective study of dilated cardiomyopathy in dogs eating nontraditional or traditional diets and in dogs with subclinical cardiac abnormalities. Journal of Veterinary Internal Medicine. 2022;36(2):451-463. doi:10.1111/jvim.16397
Freeman LM. Diet-associated dilated cardiomyopathy: The cause is not yet known but it hasnt gone away. Tufts University Petfoodology Blog. 2023. Dostęp: 18 marca 2026. https://sites.tufts.edu/petfoodology/2023/02/07/diet-associated-dilated-cardiomyopathy-the-cause-is-not-yet-known-but-it-hasnt-gone-away/
Smith CE, Parnell LD, Lai C-Q, Rush JE, Freeman LM. Investigation of diets associated with dilated cardiomyopathy in dogs using foodomics analysis. Scientific Reports. 2021;11:15881. doi:10.1038/s41598-021-94464-2
Bakke AM, Wood J, Salt C, et al. Responses in randomised groups of healthy, adult Labrador retrievers fed grain-free diets with high legume inclusion for 30 days display commonalities with dogs with suspected dilated cardiomyopathy. BMC Veterinary Research. 2022;18:157. doi:10.1186/s12917-022-03264-x
Morris EM, Stiers CA, Hancock LB, Gross KL. Different carbohydrate sources in dog foods supported overall health and cardiac function: an 18-mo prospective study in healthy adult dogs. Journal of Animal Science. 2025;103:skaf225. doi:10.1093/jas/skaf225
Freid KJ, Freeman LM, Rush JE, et al. Retrospective study of dilated cardiomyopathy in dogs. Journal of Veterinary Internal Medicine. 2021;35(1):58-67. doi:10.1111/jvim.15972
Fischer KE, Rush JE, Freeman LM. Pit bull-type breeds with dilated cardiomyopathy eating nontraditional diets improve after diet change (2015-2022). Journal of the American Veterinary Medical Association. 2023;261(7):1011-1019. doi:10.2460/javma.23.01.0025
Nestle M. Industry-funded study of the week: pet food! Food Politics. 2021. Dostęp: 18 marca 2026. https://www.foodpolitics.com/2021/11/industry-funded-study-of-the-week-pet-food/
Owens EJ, LeBlanc NL, Freeman LM, Scollan KF. Comparison of echocardiographic measurements and cardiac biomarkers in healthy dogs eating nontraditional or traditional diets. Journal of Veterinary Internal Medicine. 2023;37(1):37-46. doi:10.1111/jvim.16606
Coppinger LM, Freeman LM, Tyrrell WD, Rosenthal SL, Dentino ME, Abrams FL, Rush JE. Echocardiographic and electrocardiographic findings in Irish Wolfhounds eating high-pulse or low-pulse diets. Journal of Veterinary Internal Medicine. 2024;38(3):1300-1304. doi:10.1111/jvim.17075
Karp SI, Freeman LM, Rush JE, et al. Dilated cardiomyopathy in cats: survey of veterinary cardiologists and retrospective evaluation of a possible association with diet. Journal of Veterinary Cardiology. 2022;39:22-34. doi:10.1016/j.jvc.2021.11.002
DuPerry B, Lopez KE, Rush JE, Berridge BR, Mitchell RN, Breitschwerdt EB, Freeman LM. Dilated cardiomyopathy of possible dietary origin in a cat. Journal of Veterinary Cardiology. 2024;51:172-178. doi:10.1016/j.jvc.2023.11.003
Smith CE, Parnell LD, Lai C-Q, Rush JE, Adin DB, Ordovás JM, Freeman LM. Metabolomic profiling in dogs with dilated cardiomyopathy eating non-traditional or traditional diets and in healthy controls. Scientific Reports. 2022;12:22585. doi:10.1038/s41598-022-26322-8

Dostawa w 3h!

Zainstaluj nasza aplikację - zamów z dostawą do domu tego samego dnia.

W aplikacji znajdziesz również przydatne rzeczy, w tym listę aktualnie pracujacych lekarzy weterynarii w Szczecinie.