Cukrzyca u psa

Z cukrzycą spotykamy się coraz częściej, zarówno wśród ludzi, jak i wśród zwierząt domowych. Nie potrafimy jej wyleczyć, jednak możemy za pomocą leków i diety całkiem dobrze kontrolować jej objawy. Czym jest cukrzyca i jak minimalizować jej skutki u psów? Jak nie dopuścić do ciężkich powikłań, które mogą towarzyszyć cukrzycy?


Rola glukozy w organizmie

Glukoza jest psom niezbędna do życia. Jest podstawowym źródłem energii dla komórek, w procesie oddychania komórkowego pozyskiwana jest z niej energia niezbędna dla podtrzymania życia komórek i całego organizmu. Pies glukozę pozyskuje wraz z pokarmem. Część diety zwierzęcia zawsze stanowią węglowodany, czyli cukry złożone. Cukry złożone są dużymi cząsteczkami składającymi się z mniejszych cząsteczek cukrów prostych. W organizmie psa, są one trawione, w wyniku czego powstają cząsteczki glukozy. Glukoza wchłaniana jest w układzie pokarmowym do naczyń krwionośnych. Z krwią wędruje do poszczególnych komórek.

Normo-, hipo- i hiperglikemia

Organizm funkcjonuje prawidłowo wówczas, gdy poziom glukozy we krwi utrzymany jest na stałym poziomie. Mówimy wówczas o normoglikemii. U psów prawidłowy poziom glukozy we krwi wynosi 3,9-6,7 mmol/l (70-120 mg/dl). Zarówno zbyt niski poziom glukozy we krwi, czyli hipoglikemia, jak i zbyt wysoki jej poziom, czyli hiperglikemia, mogą być potencjalnie zagrażać życiu.
Z tego powodu organizm ma bardzo dokładny system kontroli glukozy we krwi, który nie pozwala komórkom zużyć tak dużo, by spadła poniżej pewnego poziomu. Z drugiej strony system ten ma za zadanie zmusić komórki do szybkiego pobrania glukozy z krwi, jeśli zostało jej za dużo dostarczone z pokarmem i jej poziom zbyt wzrasta.

Rola trzustki i insuliny

W odpowiedzi na wzrost poziomu glukozy we krwi trzustka wytwarza insulinę - hormon, który pozwala komórkom na pobieranie glukozy z krwi. Insulina jest produkowana w komórkach β wysepek trzustkowych. Z kolei gdy poziom glukozy we krwi niebezpiecznie spada, wydzielany jest inny hormon - glukagon. Jego zadaniem jest pozyskanie glukozy z komórek i podwyższenie w ten sposób jej poziomu we krwi.

Cukrzyca i jej typy

Cukrzyca jest chorobą, w której następuje zaburzenie pracy trzustki. Jej przyczyną jest całkowity lub częściowy brak insuliny lub niewrażliwość komórek organizmu psa na ten hormon. U psów można wyróżnić trzy typy cukrzycy:
Cukrzycę typu I (insulinozależną) - w tej chorobie komórki β wysp trzustki ulegają zniszczeniu przez układ immunologiczny. W związku z tym insulina w ogóle nie jest produkowana.
Cukrzycę typu II (insulinoniezależną) - w tej postaci trzustka nadal działa, jednak istnieją zaburzenia w wydzielaniu insuliny lub w odpowiedzi komórek na ten hormon.
Cukrzycę wtórną - choroba ta występuje w wyniku innego choroby, np. przewlekłego zapalenia trzustki, długotrwałej terapii sterydowej, zespołu Cushinga lub antykoncepcji hormonalnej.

Cukrzyca u psów

Na cukrzycę choruje ok. 0,2% psów, z czego połowa na cukrzycę typu I i połowa na cukrzycę typu II. Cukrzyca typu I ma podłoże genetyczne i najczęściej stwierdzana jest u młodych zwierząt, z kolei cukrzyca typu II rozwija się najczęściej w wieku 7-9 lat. Istnieją rasy, które znacznie częściej niż inne chorują na cukrzycę. Są to:
Keeshondy (szpic wilczy),
Puli,
Pinczery miniaturowe,
Pudle,
Jamniki,
Terriery (australijskie, cairn terriery, foksterriery, yorkshire terriery),
Samojedy,
Sznaucery (miniaturowe i średnie)
Beagle.

Objawy cukrzycy

Cukrzyca wpływa na wiele układów w organizmie, przede wszystkim układ krążenia, moczowo-płciowy oraz pokarmowy. Bardzo często pierwszymi zauważalnymi objawami cukrzycy są poliuria i polidypsja, czyli zwiększone spożycie wody oraz zwiększone oddawanie moczu.
Im dłużej cukrzyca rozwija się nieleczona, tym wyraźniejsze stają się jej objawy. Długo utrzymująca się hiperglikemia prowadzi do zaburzeń metabolizmu komórek ścian naczyń krwionośnych. Dochodzi do rozwoju nadciśnienia tętniczego. Zwiększa się także krzepliwość krwi, co prowadzi do powstawania zakrzepów wewnątrznaczyniowych. Zakrzepy blokują naczynia krwionośne w narządach, co powoduje szereg różnych objawów. Zakrzepy często powodują zaburzenia pracy nerek, wątroby oraz siatkówki oka. U ok. 30% chorych na cukrzycę psów dochodzi do osłabienia widzenia, u wielu nawet do zaćmy.
Cukrzyca wpływa także na układ nerwowy oraz na serce.

Choroba zwierząt otyłych czy wychudzonych?

Cukrzyca, podobnie jak i u ludzi, może u psów powodować zarówno skrajne wychudzenie, jak i otyłość. Wszystko zależy od typu choroby oraz od organizmu psa. W cukrzycy typu I nadmiar glukozy najczęściej powoduje, że komórki zaczynają pozyskiwać energię przez rozkład białek, co z kolei prowadzi do mocnej utraty masy ciała. Zwierzę jest wówczas apatyczne, nie ma apetytu i może wymiotować. W cukrzycy typu II z kolei bardzo często proces chorobowy wywoływany jest stałym przekarmianiem zwierzęcia. U psa dochodzi do zaburzeń ośrodka sytości w mózgu i do polifagii, czyli nadmiernego apetytu.

Diagnostyka cukrzycy

Cukrzycę diagnozuje się na podstawie stężenia glukozy we krwi oraz w moczu. Są to badania proste i wykonywane rutynowo w każdym gabinecie weterynaryjnym. Nieprawidłowy poziom glukozy we krwi może towarzyszyć innym chorobom, dlatego należy jednocześnie wykluczyć stan zapalny trzustki, stany zapalne wątroby, układu moczowego, powiększenie nadnerczy oraz ropomacicze.

Leczenie cukrzycy

W leczeniu cukrzycy najważniejsze jest podawanie insuliny oraz stosowanie ścisłej diety. Konieczna jest świadomość, że na każdy organizm insulina może działań trochę inaczej. Dlatego też na początku leczenia, trzeba poświęcić trochę czasu, by wraz z lekarzem weterynarii ustalić dawkę, która będzie odpowiednia dla naszego pupila. Jest to szczególnie ważne, ponieważ zbyt niska dawka, nie zadziała, z kolei zbyt wysoka, może prowadzić do niebezpiecznej dla życia hipoglikemii. W celu ustalenia odpowiedniej dawki insuliny, lekarz może także zlecić dodatkowe badania, w tym krzywą cukrową oraz poziom fruktozaminy.

Znaczenie diety

W karmieniu zwierząt z cukrzycą bardzo ważna jest regularność. Podawanie insuliny oraz karmienie psa powinno być ze sobą ściśle powiązane. Schemat karmienia właściciel powinien ustalić wraz z lekarzem weterynarii. W przypadku cukrzycy odradzana jest dieta domowa, ponieważ trudno jest zapewnić, że każdy posiłek będzie zawierał taką samą porcję energii i składników odżywczych. Dobrze jest więc przejść na dietę komercyjną. Najlepiej jeśli to jest dieta przeznaczona dla zwierząt z cukrzycą. Najważniejszą cechą dobrej karmy dla cukrzyków jest duża zawartość włókna. Włókno, inaczej błonnik, spowalnia wchłanianie glukozy, dzięki czemu nie dochodzi do bardzo szybkiego wzrostu poziomu glukozy we krwi, a bardziej rozkłada się on w czasie.

Zapisz się do naszego newslettera, by otrzymywać powiadomienia o nowościach i promocjach tylko dla subskrybentów!

Dziękujemy! Twój adres email został dopisany do naszej bazy danych.